Πίνακας Βιταμινών – πηγές, δράση και συμπτώματα έλλειψης/τοξικότητας
Οι βιταμίνες είναι βασικοί διαιτητικοί παράγοντες που εμπλέκονται σε βασικές λειτουργίες όπως η ανάπτυξη, ο μεταβολισμός και η διατήρηση της υγείας. Διαχωρίζονται σε δύο βασικές κατηγορίες, τις υδατοδιαλυτές και τις λιποδιαλυτές.
Ας δούμε συνοπτικά πού βρίσκουμε καθεμία, πού μας είναι απαραίτητες και τί επιπτώσεις έχουν η έλλειψη ή η υπερβολική λήψη τους!
| Βιταμίνη | Διαιτητικές πηγές | Κύριες δράσεις | Συμπτώματα Ανεπαρκειας | Συμπτώματα Τοξικοτητας |
| Λιποδιαλυτές | ||||
| Βιταμίνη Α και καροτένια | Συκώτι, γάλα, γιαούρτι, τυρί, βούτυρο, σπανάκι, μαρούλι, καρότα, αυγά, κολοκύθα | Ανάπτυξη- αναπαραγωγή, όραση, δέρμα, αντικαρκινική δράση | Δερματικές παθήσεις, διαταραχές στην όραση, κηλίδες Bitot | Πονοκέφαλος, εμετοί, τριχόπτωση, δερματικές αλλοιώσεις, τερατογένεση |
| Βιταμίνη D (χοληκαλσιφερόλη) | Αυγά, γάλα, τυρί, γιαούρτι, βούτυρο, συκώτι | Σχηματισμός οστών και δοντιών, μεταβολισμός ασβεστίου και φωσφόρου | Ραχίτιδα, οστεομαλάκυνση | Υπερασβεστιαιμία |
| Βιταμίνη Ε (τοκοφερόλες) | Ελαιόλαδο, ψωμί, δημητριακά, αυγά, κρέας, συκώτι | Παραγωγή ερυθρών αιμοσφαιρίων, αντιοξειδωτικές ιδιότητες, αντικαρκινική δράση | Καταστροφή ερυθρών αιμοσφαιρίων, νευροπάθεια, μειοπάθεια | Αιμμοραγία |
| Βιταμίνη Κ (κινόνες) | Δημητριακά, φρούτα, σπανάκι, ενδογενώς παραγόμενη(βακτήρια παχέως εντέρου) | Πήξη του αίματος | Αιμορραγίες, διαταραχές στην πήξη του αίματος | Ηπατική βλάβη (μαναδιόνη) |
| Υδατοδιαλυτές | ||||
| Βιταμίνη Β1 (θειαμίνη) | Μαγιά, όσπρια, χοιρινό, ηλιόσποροι | Μεταβολισμός Υδατανθράκων, βοηθάει στην ανάπτυξη, την καλή λειτουργία της καρδιάς και του νευρικού συστήματος | Διαταραχή μεταβολισμού υδατανθράκων, μπέρι – μπέρι, ανορεξία, δυσκοιλιότητα, αδυναμία | |
| Βιταμίνη Β2 (ριβοφλαβίνη) | Γάλα, συκώτι, αυγά, όσπρια, μανιτάρια, τυρί ρικοτα | Μεταβολισμός υδατανθράκων, καλή λειτουργία των νεύρων. Παίζει ενζυματικό ρόλο στην αναπνοή των ιστών. | Επιπεφυκίτιδες, Δερματικές παθήσεις, Αδυναμία | |
| Βιταμίνη B3(νιασίνη) | Αυγά, γάλα, συκώτι, μοσχάρι, κοτόπουλο, όσπρια | Μεταβολισμός υδατανθράκων, καλή λειτουργία των νεύρων | Πελλάγρα, επιγαστρικές και νευρικές διαταραχές, στοματίτιδα, γλωσσίτιδα | |
| Βιταμίνη B6 (πυριδοξίνη) | Μοσχάρι, συκώτι, κοτόπουλο, τόνος, μανιτάρια | Μεταβολισμός λιπών και πρωτεϊνών, σχηματισμός αιμοσφαιρίνης | Νεφρολιθίαση, νευρικές παθήσεις, σπασμοί, γαστρεντερικές διαταραχές | |
| Παντοθενικό οξύ | Σε όλα τα τρόφιμα, Μοσχάρι, συκώτι, όσπρια, αυγά, δημητριακά | Μεταβολισμός λιπών, υδατανθράκων και πρωτεϊνών | Μούδιασμα και φαγούρα στις παλάμες, έμετος, κόπωση | |
| Φυλλικό οξύ | Μοσχάρι, συκώτι, όσπρια, δημητριακά αυγά, πράσινα φυλλώση λαχανικά | Σχηματισμός ερυθρών αιμοσφαιρίων, νευρικές και αναπαραγωγικές διαταραχές. Σύνθεση DNA και RNA. | Μεταβολικές διαταραχές, Μεγαλοβλαστική αναιμία, Γαστρεντερικά προβλήματα | |
| Β12 (κυανοκοβαλαμίνη) | Γάλα, συκώτι, αυγά, μοσχάρι, κοτόπουλο, ψάρια, ενδογενώς παραγόμενη(βακτήρια παχέως εντέρου) | Μεταβολισμός υδατανθράκων, πρωτεϊνών και λιπών, σχηματισμός ερυθρών αιμοσφαιρίων, φυσιολογία νευρικού συστήματος | Διαταραχές στο νευρικό σύστημα, μεγαλοβλαστική αναιμία, γλωσσίτιδα | |
| Βιοτίνη | Αυγά, συκώτι, μοσχάρι, δημητριακά | Μεταβολισμός λιπών, αμινοξέων και υδατανθράκων | Διαταραχές στο μεταβολισμό υδατανθράκων και λιπών | |
| Βιταμίνη C ( ασκορβικό Οξύ) | Πορτοκάλια, λεμόνια, τομάτες, πιπεριές, ακτινίδιο, λάχανο, παπάγια, μπρόκολο, γκρέιπφρουτ | Ανάπτυξη, άμυνα, διατήρηση ζωής, αντικαρκινική δράση, απορρόφηση σιδήρου. | Σκορβούτο, απώλεια όρεξης, επιβράδυνση επούλωσης, αιφνίδια ρήξη τριχοειδικών αγγείων | Νεφρολιθίαση
|
